         หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่ เกิดขึ้นจากดำริของ ฯพณฯ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ประธานองคมนตรีและรัฐบุรุษ ที่จะให้มีการจัดตั้งหอสมุดแห่งชาติประจำภาคเหนือขึ้น เพื่อถวายเป็นราชสักการะแด่องค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในวโรกาสมหามงคลเฉลิมฉลองพระราชพิธีรัชมังคลาถิเษก จึงมอบให้กองทัพภาคที่ ๓ และหน่วยราชการที่เกี่ยวข้อง และประชาชนใน ๑๗ จังหวัดภาคเหนือ จัดหาทุนในการก่อสร้างอาคาร โดยให้เป็นส่วนหนึ่งของหอสมุดแห่งชาติ สังกัดกรมศิลปากร กระทรวงศึกษาธิการ ตั้งอยู่ที่ ถนนบุญเรืองฤทธิ์ ตำบลหายยา อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่.
          สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จฯเป็นองค์ประธานเปิด   อาคาร ในวันพฤหัสบดีที่ ๓๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๒ เริ่มเปิดให้บริการตั้งแต่วันศุกร์ที่ ๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๓๒

ภาระหน้าที่

เป็นตัวแทนของสำนักหอสมุดแห่งชาติส่วนกลาง ทำหน้าที่

๑. เป็นแหล่งรวบรวมมรดกทางสติปัญญาของชาติ
๒. เป็นแหล่งศึกษาค้นคว้าและวิจัย
๓. อนุรักษ์และสงวนทรัพย์สินทางปัญญา อันเป็นมรดกด้านศิลปวัฒนธรรมที่ล้ำค่าของชาติ ของท้องถิ่นที่อยู่ในภูมิภาคนั้นๆ
๔. เป็นศูนย์กลางการศึกษา ค้นคว้า และวิจัยระดับสูง
๕. ให้บริการค้นคว้าข้อมูล ราชกิจจานุเบกษา
๖. เผยแพร่ กระจายสิ่งพิมพ์ (DOCUMENT DELIVERY SYSTEM )ระหว่างส่วนกลางและส่วนท้องถิ่น
๗. ทำหน้าที่แนะนำ ปรึกษาในการจัดตั้งห้องสมุดแก่โรงเรียน ห้องสมุดประชาชน สถาบันต่างๆและหน่วยงานราชการ
๘. เป็นแหล่งให้การศึกษาอบรมวิชาการด้านห้องสมุด บรรณารักษ์และสารนิเทศศาสตร์
๙. ทำหน้าที่เชื่อมโยงการใช้ข้อมูลทางด้านโสตทัศนวัสดุ ระหว่างส่วนกลาางและส่วนภูมิภาค
๑๐. ให้บริการค้นคว้าหนังสือตัวเขียน หนังสือหายาก
๑๑. เป็นแหล่งข้อมูลของหนังสือ เอกสาร โลตทัศนวัสดุ ที่หาไม่ได้ในห้องสมุดอื่น

๑. โปรดฝากของที่เคาน์เตอร์ก่อนผ่านเข้า
๒. โปรดแต่งกายสุภาพ(งดเว้นหมวก รองเท้าไม้ และกางเกงขาสั้นฯ)
๓. รักษาความสงบเรียบร้อยและไม่รบกวนสมาธิของผู้อื่นๆ ในขณะอยู่ในห้องอ่าน
๔. เพื่อประโยชน์และความปลอดภัยของท่านเองและส่วนร่วม อย่านำอาวุธ วัตถุระเบิด เชื้อเพลิงเข้ามาในหอสมุดฯ
๕. โปรดใช้หนังสือด้วยความระมัดระวัง ห้ามฉีก ตัด ทำลาย หนังสือโดยดัดขาด
๖. โปรดใช้อุปกรณ์ วัสดุ ครุภัณฑ์ ด้วยความระมัดระวัง และรักษาความสะอาด
๗.โปรดร่วมมือ ให้ยามตรวจสิ่งของที่นำเข้าและออก

-         ธุรการ

-         การเงินและพัสดุ

-         บุคลากร

-         แผนงานและประชาสัมพันธ์

-         อาคารและสถานที่

-          บริการตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า

-          บริการหนังสือทั่วไป

-          บริการหนังสืออ้างอิง

-          บริการงานวิจัยและวิทยานิพนธ์

-          บริการหนังสือท้องถิ่นและหอศิลปวัฒนธรรมภาคเหนือ

-          บริการวารสารและหนังสือพิมพ์

-          บริการโสตทัศนวัสดุ

-          บริการเอกสารโบราณ

-          บริการอินเทอร์เน็ต

-          บริการสืบค้นหนังสือด้วย IPAC

-          บริการหนังสือเยาวชน

-          จัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน

-          ซ่อมและบูรณะเอกสาร

-          นำชมห้องสมุด

-          รายงานผลปฏิบัติงาน

-          จัดหาทรัพยากรห้องสมุด

-          ประทับตราและลงทะเบียน

-          วิเคราะห์เนื้อหาและจัดหมวดหมู่

-          จัดทำดรรชนี, บรรณานุกรม

-          จัดทำคู่มือปฏิบัติงาน

-          รวบรวมสิ่งพิมพ์ภาคเหนือ

-          ปริวรรต แปล และคัดลอกภาษาโบราณ

-          จัดเตรียมข้อมูลลงคอมพิวเตอร์

-          ฝึกอบรมงานด้านห้องสมุด

-          ผลิตบัตรรายการ

-          เขียนหนังสือ

-          โครงการหอสมุดสู่สถานศึกษา

-          ทำหน้าที่ประสานงานการขอเลข ISBN และ ISSN

-          ซ่อมแซมและเย็บเล่มหนังสือ