บทบาทและหน้าที่ ดำเนินการ จัดหา รวบรวม และสงวนรักษาทรัพย์สินทางปัญญา วิทยาการ ศิลปกรรม และวัฒนธรรมของชาติในรูปของหนังสือตัวเขียน เอกสารโบราณและจารึก หนังสือตัวพิมพ์ สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อ โสตทัศนวัสดุ และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่ผลิตจากในประเทศและต่างประเทศ ศึกษา วิเคราะห์ วิจัย ดำเนินงานด้านเทคนิควิชาการบรรรณารักษศาสตร์ สารนิเทศศาสตร์และ เทคโนโลยีสารนิเทศตามหลักมาตรฐานสากล ตลอดจนให้การฝึกอบรมแก่บุคลลากรของ หน่วยงาน และสถาบันการศึกษาทั้งในประเทศและต่างประเทศ ให้บริการการอ่าน ศึกษาค้นคว้าและวิจัยแก่ประชาชนเพื่อให้เป็นแหล่งการเรียนรู้ตลอดชีวิตและการศึกษาตามอัธยาศัย เป็นศูนย์ประสานงานระบบสารนิเทศทางวิชาการแห่งชาติ เป็นศูนย์ข้อมูลวารสารระหว่างชาติแห่งประเทศไทย และภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ศูนย์กำหนดเลขมาตรฐานสากลประจำหนังสือ และวารสาร ศูนย์กำหนดรายละเอียดทางบรรณานุกรมของหนังสือที่ จัดพิมพ์ในประเทศ และเป็นศูนย์กลางแลกเปลี่ยนและยืมสิ่งพิมพ์ ในระดับชาติและนานาชาติ เป็นคลังสิ่งพิมพ์ของชาติ และศูนย์รวบรวมสิ่งพิมพ์ขององค์กรสหประชาชาติ ปฏิบัติงานร่วมกับ หรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยอื่นที่เกี่ยวข้องหรือที่ได้รับมอบหมาย